Geçtiğimiz günlerde Adana Saimbeyli’de yaşanan 4.9 büyüklüğünde ki deprem Mersin’de de büyük korkuya neden oldu! Kentsel dönüşüm çalışmalarının yok denecek kadar az olduğu Mersin’e uzman bilim insanından, “Acilen Mersin Afet Master Planı yapılmalı” uyarısı geldi.
Hediye Eroğlu
Komşu Adana’nın kuzey ilçelerinde geçtiğimiz günlerde meydana gelen deprem bölgede tedirginliğe neden oldu. Mersin başta olmak üzere çevre illerde de hissedilen deprem sonrası uzmanlardan bölge için uyarı geldi.
Depremin hemen ardından sosyal medya hesabı üzerinden haritalı bir analiz paylaşan Prof. Dr. Naci Görür, önemli uyarılarda bulundu. Bölgedeki sismik hareketliliğin arka planındaki tehlikeye dikkat çeken Görür, “Bu faylar Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) ile doğrudan ilişkili. Biliyorsunuz, 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle bu bölgedeki sistemler büyük bir stres transferine maruz kaldı ve şu an oldukça enerji yüklü durumdalar” uyarısı yaptı.
Prof. Dr. Naci Görür’ün bölgeye yönelik uyarıları Mersin’de “Deprem hazırlıkları ne oldu?” sorusunu akıllana getirdi. Merkezi yönetim ve Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere yerel yönetimlere kent için yapılan zemin sıvılaşması’ uyarıları anımsatılarak, önlem alınması ve kentsel dönüşüm çalışmalarına hız verilmesi çağrısı yapıldı.
“DEPREMLERE KARŞI TEDBİR ALMALIYIZ”
Mersin Üniversitesi’nden emekli jeoloji Prof. Dr. Selim İnan da, Türkiye’nin bir deprem ülkesi olduğunu ve bununla yaşamayı öğrenmek gerektiğini söyleyerek, “Deprem takibine takılı kalmamalı, tedbir almalıyız” çağrısı yaptı.
Kahramanmaraş depremleri sonrası bölgede yüksek oranda sıkışma olduğunu aktaran İnan, “Bu sıkışmaya bağlı olarak 2 ana fay kırıldı ama bu bölgede hala sıkışma hala devam ediyor. Buna bağlı olarak arada daha küçük ölçekli kırılmalar meydana geliyor. Bu bölgede çok büyük bir enerji birikimi yok. Ama ülkemizde 30 binin üzerinde deprem meydana geliyor. 6 Şubat depremlerinden sonra biraz tedirgin olduk ama ülkemizin 500’ün üzerinde aktif fayı var. Bu yaşananlar doğal depremler, korkulacak bir durum yok. Ülkemin her bölümü için zaten tedbir almamız lazım. Tedbiri elden bırakmamız lazım. Binalarımızı, yaptığımız zemini iyi kontrol etmemiz lazım. Sağlı zemin üzerine sağlım binalar yapacak ve çok katlı binalardan mümkün olduğunca kaçınacağız. Halkı da bilgilendirmeliyiz. Uzman yerel bilimcilerin sözlerine bakmak lazım.
“MERSİN’E GEVŞEK ZEMİN UYARISI!”
Mersin’in en önemli özelliği bütün bina toplamı kıyıya paralel yapılmıştır, Çin Seddi gibidir. Kıyımızda alivyon zemin üzerindedir. Burada zemin gevşektir. Bu zemin üzerine bina yaptığımızda ya çok derine kadar kazıklarla binamızı yerleştirmemiz lazım ya da az katlı evler yapmamız lazım. Ama Mersin’de son zamanda 30-40 katlı binalar yapılıyor. Mersin için kıyı botundaki binalar her zaman risklidir. Başka uzak bölgede deprem olduğu takdire Adana’da örneğin 7-7,5 üzerine çıkarsa bir takım deprem dalgaları açığa çıkıyor ki bu dalgalar geçtikleri zeminlere doğru büyüyor, genişliyor. Sağlam zemini az ballıyor ama gevşek zemini fazla salladığı için yıkım tehlikesi yaşanıyor.
Ama Adana, Tarsus’un doğusunda meydana gelebilecek 7-7,5 büyüklüğündeki depremlerde Mersin’de hasar olur. Binalarımız sağlam ise iç içine gömülür veya yan yatar. Büyük depremi takip etmektense tedbir almamız lazım.
MERSİN AFET MASTER PLANI YAPILMALI
Mersin için kentsel dönüşüm öncelikli sorunu olmalıdır. Mersin için muhakkak afet, deprem riski haritası çalışması yapması lazım. Mikro bölgelendirme çalışması yapılmalı. Mersin’in örneğin Afet Master Planı yapılmalı. Ne kadar geç, o kadar erken başlamak lazım. Bir ara bu alışmalar başladı ama yürütülemedi. Afet Master Planı içinde sel, heyelan, zemin kayması gibi pek çok durum ele alınarak, buna göre hareket edilmeli. Ki bu afetler artık bölgemizde daha sık yaşanmakta. Bu plan için bir an önce harekete geçilmeli” diye konuştu.